تا از صدمهء مگس و خاصه هرم شمس « 24 » كه بسيار شتر را رنجه كند و موجب ديوانگى او گردد ، ايمن باشند . سوم ، پشم يا موى بزست . در كوهستان كرمان يك جنس مخصوصى از بز باشد كه موى وى قدرى كوتاهتر و قدرى كلفترست ، امّا به غايت نرم و لين المس است . در آن مملكت تمامى به مصرف برسد . بعد از زدن و حلّاجى كردن ، دو قسم مختلف از آن جدا كنند : قسمت زبرتر كه در آن مويهاى كلفت باشد و به مصرف نسج پارچه كه مشابه صوف مملكت ماست ، برسانند . از قسمتى كه بسيار نرم و لطيف باشد ، شالى بافند كه قريب به شال كشميرى باشد . تاورنيه « 25 » اول كسى است كه از اين پشم به فرنگستان آورد . به قول او ، اين پشم مخصوص گوسفندى با صفات مخصوص است كه در اول بهار ، به هنگامى كه علف تازه چرد ، موى خود را بريزد و محتاج به زحمت تراشيدن نباشد . اگر چه ما به كرمان نرفتيم و تاورنيه رفته است ، امّا از قرارى كه از ثقات در اصفهان شنيديم ، چنان است كه مىگويند و نه آن چنان كه تاورنيه گويد . مسيو نيبور « 26 » هم در سفرنامهء خود چيزى گفته كه مؤيد قول ماست . او گويد كه گربه از ابوشهر آورده بودند . در اسلامبول نيز از اين جنس گربه ديديم . بعد از تفصيلاتى كه در وصف اين گربه مىگويد ، به طريق استطراد « 27 » گويد كه بزى نيز در كرمان باشد كه [ مانند گربه ] مويهاى بلند و نرمى دارد . پ . اسب شمارهء اسبهايى كه هر ساله از ايران به مملكت عثمانى و هندوستان مىبرند ، بسيار شايان توجه است . حسب اطلاعى كه ما را در مدّت توقف تهران حاصل شد ، اينكه هر ساله به قدر دوهزار رأس به مملكت عثمانى نقل مىشود كه هر رأس شصت تومان بدهند و آنها كه به هندوستان مىفرستند ، [ هر رأس ] هفتاد تومان قيمت و ارزش دارند . اسبهاى مملكت آذربايجان و شيروان و عراق و همچنان مال فارسستان در تعداد ، اسبهايى است كه بسيار خوشگل و قوى و بادوام است . اسبهاى خراسان بعد از اسبهاى تاتارستان ، بهترين اسبهاى ايران است . به جهت سوارى ، اولى را تجار و [ كاروانيان ] خرند [ به

--> ( 24 ) . هرم شمس - اشعهء خورشيد ( 25 ) . سفرنامهء تاورنيه ، ترجمهء ابوتراب نورى ( تهران - اصفهان ، 1336 ) . ( 26 ) . سفرنامهء نيبور ( كارستن ) ، ترجمه پرويز رجبى ( تهران ، 1354 ) . ( 27 ) . استطراد - از مطلب دور افتادن